Wystąpił Jan Chrzciciel na pustyni i głosił chrzest nawrócenia na odpuszczenie grzechów. Ciągnęła do niego cała judzka kraina oraz wszyscy mieszkańcy Jerozolimy i przyjmowali od niego chrzest w rzece Jordan, wyznając [przy tym] swe grzechy. Jan nosił odzienie z sierści wielbłądziej i pas skórzany około bioder, a żywił się szarańczą i miodem leśnym. Ewangelia wg św. Marka.
Te słowa, powtarzano mi w dzieciństwie przy okazji katechezy i brzmiały gromko od czasu, do czasu z ambony kościelnej. Wtedy wszyscy wierni łącznie ze mną, małym dzieckiem docenialiśmy poświęcenie Jana Chrzciciela, który, żeby nie pomrzeć z głodu jadł obrzydliwe robactwo. Wprawdzie trochę mnie dziwiła obecność szarańczy na pustyni, ale szybko przypomniałem sobie o „Plagach Egipskich” a mój mały, analityczny umysł zaakceptował ten fakt i potraktował to jako pewnik. Minęło kilkadziesiąt lat i cała moja wiara w poświęcenie (dietetyczne) Jana Chrzciciela rozsypała się jak przysłowiowy domek z kart.
Sprawił to czysty przypadek. W moich poszukiwaniach egzotycznych przypraw i ziół natrafiłem w Uzbekistanie na las drzew korabowych. Takie podobne do akacji z gigantycznymi strąkami, ale botanicznie bliżej im do bobu. Ma charakterystyczny słodki smak, słodszy od miodu i cukru z karmelową nutą, całkiem przyjemny. Wprawdzie słyszałem wcześniej, że nazywają je tutaj „chlebem Jana”, ale jakoś nie pokojarzyłem. Dopiero gdy dotarłem do nazwy botanicznej SZARAŃCZYN strąkowy, drzewo karobowe, karob, ceratonia (Ceratonia siliqua L.) doznałem olśnienia. Toż to, jest ta ohydna szarańcza, którą żywił się Jan Chrzciciel na pustyni.
Szarańczyn strąkowy, drzewo karobowe, karob, ceratonia (Ceratonia siliqua L.), chlebowiec świętojański, chlebowiec Jana, rogatyn konstantynopolitański – to wszystko nazwy niesamowitej rośliny, która od wieków pomagała ludziom i zwierzętom przeżyć w ekstremalnych warunkach.
Drzewa karobowe i ich wartości odżywcze były już znane w czasach biblijnych a rosły głównie na terenach Bliskiego Wschodu z czasem rozprzestrzeniły się na tereny Azji i basen Morza Śródziemnego, ale można go spotkać w Indiach a nawet Australii. Do dziś w niektórych regionach jego owoce stanowią cenne źródło węglowodanów wykorzystywane do skarmiania zwierząt hodowlanych.
Jest to zimozielone drzewo, choć w ostrzejszym klimacie Azji Centralnej zrzuca liście na zimę. Z punktu widzenia taksonomii jest mu bliżej do naszego poczciwego bobu niż do podobnej pokrojem akacji. Jego znakiem rozpoznawczym są długie, dochodzące nieraz do kilkudziesięciu centymetrów strąki. Strąki są jadalne praktyczni w całości zarówno miękki słodki miąższ, jak i nasionami nazywane chlebem świętojańskim. Dojrzałe osłony nasienne są proszkowane a proszek wyglądem i smakiem przypomina kakao i często jest stosowany jako jego zamiennik. Ważną informacją jest fakt, że nie zawiera w sobie alergenów i może być bez przeszkód stosowany przez alergików.
Wartości odżywcze karobu:
W 100 gramach produktów pochodzących z karobu mamy:
– wartość kaloryczna 280 kcal.
– substancje pokarmowe:
– tłuszcze – 0,65 g tłuszczów, 0,29 g kwasów tłuszczowych nasyconych,
– węglowodany – 40 g sacharoza (w proszku ok. 30 g/100 g), fruktozy (ok. 6 g) i glukozy (ok. 5 g), 42g błonnika,
– białko – 4,64 g białka.
– witaminy – z grupy B: B1, B2, B3, witaminy C, E i A.
– minerały – żelazo, wapń, fosfor, magnez.
– antyoksydanty – ich zawartość dochodzi nawet do 18% masowy produktu, flawan-3-ole, epigallokatechina, kwas galusowy, gallusan epigallokatechiny, katechina, epikatechina i inne.
Jak już wspominałem karob jest idealnym produktem dla alergików, gdyż nie zawiera glutenu.
Prozdrowotne właściwości karobu:
– działanie antyoksydacyjne – zawartość w roślinie epigallokatechina, kwas galusowy, gallusan epigallokatechiny, katechina zwiększa ilość polifenoli w organizmie bardzo silnych przeciwutleniaczy;
– działanie przeciwbiegunkowe- owoce karobu mają działanie antybakteryjne, stosowane w stanach zapalnych przewodu pokarmowego hamują biegunkę;
– przeciwdziała zaparciom– duża zawartość błonnika działa wspomagająco na perystaltykę jelit;
– zapobiega powstawaniu raka jelita– poprawa procesu trawienia i wiązanie tłuszczów oraz likwidacja stanów zapalnych, wspomaga proces utrzymania prawidłowej flory bakteryjnej;
– stabilizuje poziom glikemii i insuliny, istnieją badania wykazujące jego wpływ na regenerację trzustki;
– obniża poziom cholesterolu we krwi- dzięki zawartości błonnika wpływa na zmniejszenie wchłaniania cholesterolu i lipidów, przekłada się to na działanie ochronne na serce i naczynia krwionośne;
– zmniejsza ryzyko anemii- duża zawartość żelaza, miedzi i witamin z grupy B w składzie;
– zapobiega osteoporozie– obecność łatwo przyswajalnego wapnia i fosforu w obecności witamin D i C;
– pomaga w przeziębieniach, bólu gardła, kaszlu i innych infekcjach dróg oddechowych.
Poza wymienionymi właściwościami wspomaga też odchudzanie i utrzymanie prawidłowej masy ciała, poprawia odporność i dzięki swojemu zrównoważonemu składowi poprawia stan energetyczny całego organizmu. Wszelkie produkty otrzymywane z karobu, a w szczególności melasa ze względu na swe prozdrowotne właściwości powinny być spożywane przez osoby w podeszłym wieku, kobiety w ciąży i karmiące piersią oraz sportowców.
Zastosowanie karobu:
Trzeba pamiętać, że karob to przede wszystkim naturalna słodycz, którą można wykorzystać do wielu celów. Robimy z jego proszku smaczny napój o smaku i wyglądzie słodzonego kakao. Jest lepszy od niego, bo ma mniejszą zawartość tłuszczu i nie zawiera kofeiny, dlatego może być podawany na noc nawet dzieciom.
Proszek karobowy robiony z całej owocni bez nasion używana jest do różnych wypieku, od chleba do wykwintnych ciast nadając im ciemny kolor i specyficzny karmelowy smak.
Mąka chleba świętojańskiego białego lub kremowo, żółtego koloru uzyskiwana jest z nasion szarańczyna. Stosowana jest w przemyśle spożywczym jako naturalny stabilizator i mimo, że często spotykamy ją pod nazwą gumy karobowej lub E410, jest w pełni naturalna i bezpieczna.
Palone nasiona o ciekawym smaku stanowią zamiennik kawy.
Przygotowana z niego melasa z powodzeniem może zastąpić miód i sztuczne słodziki. Jest jednym z najzdrowszych, naturalnych słodzików i często nazywana jest „czarnym złotem”. W swym składzie zawiera wiele minerałów, jak wapń, potas, magnez, mangan, selen, miedź, żelazo oraz witaminy A, B2, B3, B5 i D.
Natomiast sok wyciskany z owoców nazywany kaftan, stosuje się jako dodatek aromatyczny do napojów i koktajli.
Najprostszym sposobem jego spożywania jest jedzenie surowych strąków jako zdrowe i słodkie przekąski zastępujące ciastka czy słodycze.
Życzę wszystkim smacznego.
Dark Oro.
Ciekawostka:
Z karobem wiąże się jeszcze jeden ciekawy fakt. Bez względu, gdzie rośnie drzewo karobowe czy w Europie, czy w Azji jego nasiona mają jednakowy kształt i stałą wagę(ok.200mg). Z tego powodu już od zamierzchłych czasów używany był jako jednostka masy. Do dziś ten synonim wagi przetrwał w jednostce określanej jako karat, a słowo to wywodzi się bezpośrednio od greckiej nazwy karation, określające szarańczyna strąkowego.
